Not tutma teknikleri, derste ya da kitaptan çalışırken bilgiyi kendi cümlelerinle, düzenli ve sonradan tekrar edilebilir biçimde kaydetmenin yollarıdır. Sınav öğrencisi için en işe yarayanlar Cornell yöntemi, zihin haritası ve tablo ile karşılaştırma notlarıdır. Hangi tekniği seçersen seç, iyi bir notun iki özelliği vardır: kopya değil, kendi cümlelerinle yazılmıştır ve düzenli olarak tekrar edilir.
Bu yazıda neden not tuttuğunu, en kullanışlı teknikleri, derste not tutmanın püf noktalarını ve notlarını tekrar için nasıl kullanacağını bulacaksın.
Not tutma teknikleri neden işe yarar?
Not tutmak, dinlediğini ya da okuduğunu seçip özetlemeni gerektirir. Bu seçme ve özetleme işi, bilgiyi yalnızca dinlemekten daha derin işlemeni sağlar. Kitaptan cümle cümle kopyalamak ise bu işi atladığı için çok daha az işe yarar.
İyi tutulmuş notlar aynı zamanda tekrar için hazır bir kaynaktır. Sınava yakın dönemde bütün kitabı yeniden okumak yerine kendi notlarına bakmak, zamanını çok daha verimli kullanmanı sağlar.
En etkili not tutma teknikleri nelerdir?
Aşağıdaki tablo, sınava hazırlanan bir öğrenci için en kullanışlı teknikleri ve hangi durumlarda işe yaradıklarını özetliyor.
| Teknik | Nasıl yapılır? | En çok işe yaradığı yer |
|---|---|---|
| Cornell yöntemi | Sayfayı not, anahtar kelime ve özet alanlarına bölmek | Derste ve konu çalışırken |
| Zihin haritası | Ana konuyu ortaya yazıp alt başlıkları dallara ayırmak | Konular arası bağlantıyı görmek |
| Tablo ve karşılaştırma | Benzer kavramları satır ve sütunlarda yan yana yazmak | Tarih, coğrafya, biyoloji, edebiyat |
| Formül ve örnek kartı | Bir formülü bir çözülmüş örnekle birlikte yazmak | Matematik, fizik, kimya |
Tek bir tekniğe bağlı kalmak zorunda değilsin. Matematikte formül kartı, tarihte tablo ve zaman çizelgesi, edebiyatta zihin haritası kullanabilirsin.
Cornell not tutma yöntemi nasıl uygulanır?
Cornell yönteminde sayfayı üç bölüme ayırırsın:
- Sağ geniş alan: Derste ya da çalışırken aldığın notlar. Kısa cümleler, maddeler ve şekiller kullan.
- Sol dar sütun: Ders bittikten sonra bu notlara ait anahtar kelimeler ve kendine soracağın sorular.
- Alt bölüm: Sayfanın birkaç cümlelik özeti, kendi cümlelerinle.
Tekrar ederken sağ tarafı kapat ve sol sütundaki sorulara cevap vermeye çalış. Hatırlayamadığın yer, tekrar etmen gereken yerdir. Bu, kendine anlatma tekniğinin not defterine taşınmış hâlidir.
Derste not tutarken nelere dikkat etmeli?
Derste her şeyi yazmaya çalışmak, dinlemeyi zorlaştırır. Öğretmeninin vurguladığı noktaları, tahtaya yazdığı örnekleri ve "bu önemli" dediği yerleri yakalamaya odaklan.
Birkaç pratik öneri işini kolaylaştırır:
- Kısaltmalar kullan: Kendi kısaltma listeni oluştur ve hep aynı kısaltmaları kullan.
- Boşluk bırak: Sonradan ekleme yapabilmek için satırlar arasında yer bırak.
- Soruları işaretle: Anlamadığın yere bir soru işareti koy ve dersten sonra öğretmenine sor.
- Aynı gün düzenle: Notlarını derste aldıktan sonra aynı gün kısa bir düzenleme yap.
Aynı gün yapılan bu kısa düzenleme, hem eksikleri tamamlamanı hem de konuyu ilk kez tekrar etmeni sağlar.
Etkili not tutma için renk ve şekil kullanmalı mı?
Renkler ve şekiller, notlarını daha kolay taranır hâle getirebilir. Örneğin tanımlar için bir renk, formüller için başka bir renk kullanmak, tekrar ederken aradığını hızlı bulmanı sağlar.
Ama renklendirme, notun kendisinin yerini almamalı. Her satırı farklı renge boyamak ya da süslemeye uzun zaman ayırmak, asıl işten, yani konuyu anlamaktan uzaklaştırır. İki üç renkle sınırlı kalmak çoğu öğrenci için yeterlidir.
Notlar tekrar için nasıl kullanılır?
Not tutmanın asıl faydası tekrarda ortaya çıkar. Notlarını aldığın günün ertesinde kısa bir göz atma, bir hafta sonra Cornell sorularıyla kendini test etme ve bir ay sonra yalnızca özet bölümlerini okuma iyi bir düzendir.
Tekrarları günlere yaymanın mantığını verimli ders çalışma teknikleri yazımızda anlattık. Yazılı haftalarında notlarını nasıl kullanacağını ise yazılıya nasıl çalışılır yazımızda bulabilirsin. Pelion'da not tutma ve çalışma teknikleri, öğrencinin mentörüyle yaptığı haftalık görüşmelerin parçasıdır.
Not tutarken sık yapılan hatalar
- Kitabı kopyalamak: Kendi cümlenle yazılmayan not, konuyu anladığını göstermez.
- Her şeyi yazmak: Dinlemek ve anlamak için zaman kalmaz.
- Notları bir daha açmamak: Tekrar edilmeyen not yalnızca bir arşivdir.
- Süslemeye fazla zaman ayırmak: Görünüş, içeriğin önüne geçmemeli.
Sıkça sorulan sorular
Not tutmak mı, kitabın altını çizmek mi?
Altını çizmek hızlıdır ama bilgiyi işlemeni pek gerektirmez. Önemli yerleri kendi cümlelerinle bir deftere yazmak, konuyu daha iyi anlamanı sağlar.
Dijital not mu, kâğıt not mu?
İkisinin de avantajı var. Kâğıt not elle yazmayı ve şekil çizmeyi kolaylaştırır; dijital not düzenlemeyi ve aramayı hızlandırır. Sana uyanı seç ve tutarlı kullan.
Her ders için ayrı defter tutmalı mıyım?
Evet, çoğu öğrenci için bu en kullanışlı yoldur. Ders ders ayrı defterler ya da bölümler, tekrar ederken aradığını bulmanı kolaylaştırır.
Cornell yöntemi matematikte işe yarar mı?
Yarar. Sağ tarafa çözülmüş bir örneği, sol sütuna "Bu soruda ilk adım ne?" gibi bir soruyu ve alta formülün kısa özetini yazabilirsin.
Bu hafta hangi teknikle başlamalısın?
Özetle, etkili not tutma teknikleri bilgiyi kendi cümlelerinle, düzenli ve tekrar edilebilir biçimde kaydetmeyi amaçlar. Bu hafta bir dersini seç ve notlarını Cornell yöntemiyle tutmayı dene.
Çalışma tekniklerini bir mentörle birlikte geliştirmek istersen Pelion'u 1 hafta ücretsiz dene: LGS koçluğu ya da YKS koçluğu.