Giriş Yap home Anasayfa

Koçluk

YKS Koçluğu LGS Koçluğu Öğrenci Koçluğu inventory_2 Paketler calculate Hedef Hesapla LGS Puan Hesaplama YKS Puan ve Sıralama YKS’ye Kaç Gün Kaldı? article Blog info Hakkımızda mail İletişim
Verimli Çalışma 4 dk okuma

Ezber Teknikleri: Unutmayı Azaltan 6 Yöntem

Okumak yerine bilgiyle bir şey yapmak: Parçalama, kodlama, mekân, hikâye, kendini test etme ve aralıklı tekrarla kalıcı ezber.

P

Pelion Mentörlük Ekibi

Ezber Teknikleri: Unutmayı Azaltan 6 Yöntem

Ezber teknikleri, bir bilgiyi aklında daha uzun tutmanı ve sınavda daha kolay geri çağırmanı sağlayan yollardır. Sınava hazırlanırken en çok işe yarayan altı tanesi şöyle sıralanabilir: bilgiyi küçük parçalara bölmek, kısaltma ve kodlama, bilgiyi bir görüntüye ya da mekâna bağlamak, hikâyeleştirmek, kendini test etmek ve tekrarları günlere yaymak. Hepsinin ortak noktası, bilgiyi yalnızca tekrar tekrar okumak yerine onunla bir şey yapmaktır.

Ezberlediğim bilgiyi neden unutuyorum?

Bilgiyi unutmanın en sık nedeni, onu yalnızca okuyarak ezberlemeye çalışmak ve bir daha tekrar etmemektir. Okuduğun bilgi o an tanıdık gelir, ama kitabı kapattığında hatırlamakta zorlanırsın. Kalıcı ezber için bilgiyi anlamlı hâle getirmek, kendini test ederek hatırlamaya çalışmak ve tekrarları belirli aralıklarla yapmak gerekir.

Bu yüzden ezberleme yöntemleri iki işe yarar: Bilgiyi ilk seferde daha iyi yerleştirmek ve sonraki tekrarlarda daha kolay geri çağırmak. Aşağıdaki altı yöntem bu iki işi farklı yollarla yapar.

Hangi ezber tekniği neye uygun?

Ezber teknikleri her bilgi türüne aynı ölçüde uymaz. Aşağıdaki tablo, sınav derslerinden örneklerle hangi yöntemin nerede işe yaradığını gösteriyor.

YöntemEn uygun bilgi türüSınavdan örnek
ParçalamaUzun listeler ve sıralarBir dönemin olaylarını üç grupta toplamak
Kısaltma ve kodlamaSıralı ya da gruplu bilgilerSert ünsüzler için bilinen kısaltma
Görselleştirme ve mekânBirbirinden kopuk maddelerBir ünitenin kavramlarını evin odalarına yerleştirmek
HikâyeleştirmeNeden-sonuç zincirleriBir antlaşmanın maddelerini bir olay akışına çevirmek
Kendini test etmeHer tür bilgiKitabı kapatıp boş kâğıda yazmak
Aralıklı tekrarHer tür bilgiErtesi gün, bir hafta ve bir ay sonra tekrar

Sınavda işe yarayan ezberleme yöntemleri

1. Parçalama: bilgiyi gruplara böl

Uzun bir listeyi tek seferde ezberlemek zordur. Listeyi anlamlı küçük gruplara böl: Örneğin bir dönemin olaylarını "siyasi, askerî, kültürel" diye üçe ayırmak, her grubu ayrı ayrı öğrenmeni kolaylaştırır. Telefon numaralarını üçlü dörtlü gruplarla hatırlamamız da aynı mantıkla işler.

2. Kısaltma ve kodlama: ilk harflerden kelime kur

Sıralı ya da gruplu bilgilerin ilk harflerinden akılda kalan bir kelime ya da cümle kurmak, listeyi bütün olarak hatırlamanı sağlar. Türkçedeki sert ünsüzler için kullanılan bilinen kısaltma buna iyi bir örnektir. En işe yarayan kodlar, kendi kurduğun ve sana bir anlam ifade eden kodlardır.

3. Görselleştirme ve mekân: bilgiyi bir yere bağla

Birbirinden kopuk maddeleri hatırlamak için onları iyi bildiğin bir mekâna yerleştir. Örneğin bir ünitenin beş kavramını evinin girişinden başlayarak odalarına "bırak". Sınavda bu yolu zihninde yürüdüğünde kavramlar sırayla aklına gelir. Kavramları çizerek ya da şema hâline getirerek çalışmak da aynı etkiyi destekler.

4. Hikâyeleştirme: maddeleri bir olay akışına çevir

Neden-sonuç ilişkisi olan bilgileri ayrı maddeler yerine bir hikâye gibi düşün. "Önce bu oldu, bu yüzden şu karar alındı, sonuçta şu değişti" diye kendine anlatmak, maddeleri birbirine bağlar. Bir maddeyi hatırladığında diğerleri de peşinden gelir.

5. Kendini test etme: hatırlamaya çalış

Bilgiyi tekrar okumak yerine kitabı kapat ve hatırladıklarını boş bir kâğıda yaz. Hatırlayamadığın yer, tekrar etmen gereken yerdir. Bu yöntem ilk başta zor gelir, ama sınavda yapacağın işin, yani bilgiyi geri çağırmanın, ta kendisini çalıştırır. Kelime kartları da aynı işi görür: Ön yüzde soru, arka yüzde cevap.

6. Aralıklı tekrar: tekrarları günlere yay

Bir bilgiyi tek oturumda defalarca okumak yerine tekrarlarını ertesi güne, sonraki haftaya ve aya böl. Her tekrarda bilgiyi geri çağırmak biraz daha kolaylaşır. Tekrar takvimini kurmanın yolunu verimli ders çalışma teknikleri yazımızda anlattık.

Ezber mi, anlamak mı?

Sınavda ikisine de ihtiyacın var. Kavramları, formülleri, tarihleri ve kelimeleri bilmek ezber gerektirir; ama bu bilgiyi yeni bir soruda kullanabilmek anlamayı gerektirir. Beceri temelli sorularda özellikle bilgiyi bir durumun içinde kullanman beklenir.

Bu yüzden ezber tekniklerini anlamanın yerine değil, onun yanında kullan. Önce konuyu anla, sonra akılda tutman gereken parçaları bu yöntemlerle sabitle. Bu soru tipine yaklaşımı beceri temelli sorular rehberimizde anlattık.

Ezber tekniklerinde sık yapılan hatalar

  • Yalnızca tekrar tekrar okumak: Bilgi tanıdık gelir ama hatırlanmaz.
  • Bütün listeyi tek seferde ezberlemeye çalışmak: Parçalamadan yapılan ezber kısa sürede dağılır.
  • Hızlı ezber vaatlerine güvenmek: Kalıcı ezber, birkaç tekrarı ve zamanı gerektirir.
  • Uykudan kısmak: Uykusuz bir zihin yeni bilgiyi yerleştirmekte zorlanır.

Pelion'da not tutma ve çalışma teknikleri, mentörünle yaptığın haftalık görüşmelerin bir parçasıdır. Tekrar etmen gereken bilgileri bir defterde toplamak için not tutma teknikleri yazımıza da göz atabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

En etkili ezber tekniği hangisi?

Tek bir en iyi yöntem yok. Kendini test etme ve aralıklı tekrar her bilgi türünde işe yarar; kısaltma, mekân ve hikâye ise belirli bilgi türlerinde ezberi kolaylaştırır.

Hızlı ezber teknikleri gerçekten işe yarar mı?

Kısaltma ve görselleştirme gibi yöntemler ilk yerleşmeyi hızlandırabilir. Ama hiçbir yöntem tekrar etmeden kalıcı ezber sağlamaz.

İngilizce kelime nasıl ezberlenir?

Kelimeleri kartlara yaz, her birini bir örnek cümleyle öğren ve kartları günlere yayarak tekrar et. Hatırlayamadığın kartları ayrı bir destede topla.

Ezberlediğim bilgiyi sınavda neden hatırlayamıyorum?

Çoğu zaman bilgi okunarak öğrenildiği ve hiç hatırlanmaya çalışılmadığı için. Çalışırken kendini test etmek, sınavdaki hatırlamanın provasıdır.

Bu hafta hangi yöntemle başlamalısın?

Özetle, ezber teknikleri bilgiyi parçalara bölmek, anlamlı hâle getirmek, kendini test etmek ve tekrarları yaymaktır. Bu hafta ezberlemekte zorlandığın bir konu seç ve ezber teknikleri arasından ona en uygun olanı dene.

Çalışma tekniklerini bir mentörün takibiyle geliştirmek istersen Pelion'da sistemi 1 hafta ücretsiz deneyebilirsin.

P

Pelion Mentörlük Ekibi

Pelion Mentörlük ekibi, YKS’yi kısa süre önce kazanmış üniversiteli mentörlerden ve yayın ekibinden oluşur. Sınav bilgileri MEB ve ÖSYM kaynaklarına dayanır; her yazı yayından önce ekibimizce kontrol edilir.

WhatsApp'tan yazın