Giriş Yap home Anasayfa

Koçluk

YKS Koçluğu LGS Koçluğu Öğrenci Koçluğu inventory_2 Paketler calculate Hedef Hesapla LGS Puan Hesaplama YKS Puan ve Sıralama YKS’ye Kaç Gün Kaldı? article Blog info Hakkımızda mail İletişim
Veli Rehberi 5 dk okuma

Çocuğum Ders Çalışmıyor: Yaşa Göre Veli Rehberi

Baskı yerine düzen: ilkokuldan liseye yaşa göre işe yarayan adımlar, söylemek yerine denenecek cümleler ve destek almanın doğru zamanı.

P

Pelion Mentörlük Ekibi

· Son güncelleme:

Çocuğum Ders Çalışmıyor: Yaşa Göre Veli Rehberi

"Çocuğum ders çalışmıyor" diye düşünüyorsanız ilk adım, nedenini anlamaktır. Bu sorunun cevabı çocuğun yaşına ve isteksizliğin nedenine göre değişir; baskıyı artırmak yerine birlikte küçük, ulaşılabilir hedefler koymak, çalışma ortamını düzenlemek ve çocukla konuşarak sorunun kaynağını bulmak çoğu zaman daha iyi sonuç verir.

Bu yazıda isteksizliğin olası nedenlerini, yaşa göre neler yapabileceğinizi, kaçınmanız gereken tutumları ve okulun rehber öğretmeninden ya da bir uzmandan ne zaman destek almanız gerektiğini bulacaksınız.

Çocuk neden ders çalışmak istemez?

Ders çalışmamak çoğu zaman tek başına tembellikle açıklanamaz; arkasında görünmeyen bir neden olabilir. Konuyu anlamamış bir çocuk masaya oturmaktan kaçınabilir; çünkü oturduğunda yine başaramayacağını düşünür.

Başka nedenler de olabilir: Hedefsizlik, yorgunluk, uyku düzeninin bozulması, telefonun ve ekranın çekiciliği, arkadaşlık ya da okulla ilgili bir sorun. Çocuğunuza "Neden çalışmıyorsun?" diye sormak yerine "Seni en çok zorlayan ders hangisi?" diye sormak, konuşmayı suçlamadan başlatır.

Uyku da sık gözden kaçan bir nedendir. Geç saate kadar ekran başında kalan bir çocuk akşam masaya oturduğunda yorgundur ve dikkatini toplamakta zorlanır. Yatma saatini birkaç gün gözlemlemek, sorunun bir kısmını açıklayabilir.

Çocuğum ders çalışmıyor: İlk hafta ne yapmalı?

İlk hafta değişiklik yapmaktan çok gözlem haftasıdır. Bu haftada yeni kurallar koymak yerine, mevcut düzeni sessizce izleyin; böylece sonra konuşacağınız şeyler tahmine değil gözleme dayanır. Çocuğunuzun ne zaman yorgun olduğunu, hangi derse başlarken zorlandığını ve ekran başında ne kadar zaman geçirdiğini fark edin.

Sonra birlikte tek bir küçük hedef koyun: Örneğin her akşam yemekten sonra yirmi dakika, aynı masada, telefonsuz çalışmak. Hedef küçük olunca başarı da görünür olur; çocuk "yapabiliyorum" duygusunu yaşar.

Çalışma ortamını da sadeleştirin. Masada yalnızca o günkü dersin kitapları olsun, telefon çalışma sırasında başka bir odada dursun. Bu kuralı bütün aile için geçerli kılarsanız çocuğunuz bunu ceza olarak görmez.

Telefon ve ekran için nasıl bir kural konabilir?

Ekran çoğu evde en büyük tartışma konusudur. Telefonu tamamen yasaklamak yerine, ne zaman kullanılacağını birlikte belirlemek daha kolay uygulanır: örneğin çalışma saatinde telefon salonda dursun, çalışma bittikten sonra serbest olsun.

Kuralın sizin için de geçerli olması önemlidir. Çocuk çalışırken aynı odada uzun süre telefonla vakit geçirmek, kuralın inandırıcılığını azaltır. Kuralı birlikte yazıp görünür bir yere asmak, her akşam yeniden tartışmanın önüne geçer.

Yaşa göre ne yapabilirsiniz?

Ders çalışmayan bir ilkokul öğrencisiyle bir lise öğrencisine aynı yöntemle yaklaşmak çoğu zaman işe yaramaz. Aşağıdaki tablo, yaş gruplarına göre işe yarayan ve kaçınılması gereken tutumları özetliyor.

Yaş grubuNe işe yarar?Nelerden kaçınmalı?
İlkokulKısa ve oyunlu çalışma, birlikte okuma, sabit saatUzun oturumlar, ödevi sizin yapmanız
OrtaokulHaftalık plan, küçük hedefler, sorumluluğu adım adım devretmekHer gün denetleme, başka çocuklarla kıyas
LiseÇocuğun kendi hedefini koyması, sizin destekçi olmanızCeza ve tehdit, sınav üzerinden baskı

İlkokulda çocuğum hiç ders çalışmıyor

Bu yaşta alışkanlık henüz oluşma aşamasındadır. Çalışma süresini kısa tutun, ödev saatini her gün aynı saate koyun ve ilk zamanlarda yanında oturun. Ödevi onun yerine yapmak yerine takıldığı yerde soru sorarak yol gösterin. Bu düzeni adım adım nasıl kuracağınızı ders çalışma alışkanlığı yazımızda anlattık.

Ortaokulda ne yapmalı?

Ortaokulda çocuk sorumluluğu almaya hazırdır ama yalnız bırakılmaya henüz hazır değildir. Haftalık planı birlikte yapın ve planı her gün değil, haftada bir birlikte gözden geçirin. 7. ve 8. sınıfta LGS gündeme geldiğinde LGS'ye nasıl çalışılır rehberimiz dönem dönem bir yol haritası sunuyor.

Ergen çocuğum ders çalışmıyor

Ergenlik döneminde çocuk kendi kararlarını vermek ister. Hedefi onun koymasına izin verin; sizin rolünüz hatırlatıcı ve destekleyici olmak. Gerekirse ona hangi konuda yardım istediğini sorun ve cevabını beklemeden çözüm sunmaktan kaçının; bu yaşta dinlenmek, çoğu zaman tavsiye almaktan daha değerlidir. Lise çağındaki bir gençle en etkili adım genellikle konuşmayı nota ve sınava değil, çocuğun ne istediğine getirmektir.

Hangi tutumlar durumu zorlaştırır?

Bazı cümleler iyi niyetle söylense de çocuğu çalışmaktan uzaklaştırır. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan bazı ifadelerin yerine neler söyleyebileceğinizi gösteriyor.

Şunu söylemek yerineŞunu deneyin
"Ablan senin yaşında...""Geçen haftaya göre neler değişti?"
"Çalışmazsan telefonu alırım.""Çalışma saatinde telefon salonda dursun, sonra senin."
"Hiç ders çalışmıyorsun!""Bugün hangi dersle başlamak istersin?"
"Bu not ne böyle?""Bu sınavda seni en çok ne zorladı?"

Kıyaslama, sürekli denetleme ve tehdit kısa vadede masaya oturtabilir ama uzun vadede çalışmayı bir ceza hâline getirir. Küçük ilerlemeleri fark edip söylemek ise çocuğun çabasını görünür kılar. Övgüyü nota değil çabaya yöneltin: "Bu hafta her gün masaya oturdun" demek, "Aferin, yüksek aldın" demekten daha kalıcı bir alışkanlık kurar.

Ne zaman rehber öğretmene ya da uzmana başvurmalı?

Bazı durumlar evde verilen destekle çözülmeyebilir. İsteksizlik birkaç hafta boyunca her derste sürüyorsa, çocuğunuz okumakta, yazmakta ya da dikkatini toplamakta belirgin zorluk yaşıyorsa, uyku ve iştahında değişiklik varsa ya da okula gitmek istemiyorsa okulun rehber öğretmeniyle görüşün.

Görüşmeye giderken birkaç haftalık gözlemlerinizi yanınıza alın: çocuğunuz hangi derslerde zorlanıyor, hangi saatlerde yorgun, ne zaman isteksizleşiyor? Bu notlar, rehber öğretmenin durumu daha hızlı anlamasına yardımcı olur.

Rehber öğretmen gerekirse sizi bir uzmana yönlendirebilir. Bu bir başarısızlık değil, çocuğunuzu anlamak için atılmış doğru bir adımdır. Çocuğunuz ders çalışmamakla birlikte içine de kapanıyorsa bu adımı ertelemeyin.

Velinin takip etmesi nasıl kolaylaşır?

Takip etmek, her gün kontrol etmek anlamına gelmez. Haftada bir kısa bir sohbet, bir haftalık plan ve ayda bir genel değerlendirme çoğu çocuk için yeterli bir çerçevedir. Haftalık sohbeti notlar üzerinden değil, "Bu hafta neler iyi gitti, neler zorladı?" sorusuyla açmak, çocuğun kendi çalışmasını değerlendirmesini de öğretir. Böylece takip, denetlemeden çok birlikte düşünmeye dönüşür.

Pelion'da bu çerçeve hazır gelir: Her ay öğrenci ve veli için grafiklerle aylık gelişim raporu hazırlanır, Pelion Junior'da ayrıca her ay veli görüşmesi yapılır. Böylece her gün sormak yerine ayda bir somut verilere bakarak konuşabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Ders çalışmayan çocuğa ne yapılır?

Önce nedenini anlamaya çalışın: konu eksiği mi, yorgunluk mu, ekran mı, başka bir sorun mu? Ardından küçük bir hedefle başlayın ve çalışma ortamını sadeleştirin. Ceza ve kıyaslama yerine küçük ilerlemeleri fark etmek daha kalıcı sonuç verir.

Ders çalışma isteğinin gelmesi için ne yapmalı?

İstek çoğu zaman başladıktan sonra gelir. Çalışmayı kısa ve kolay bir işle başlatmak, örneğin dünkü konunun beş dakikalık tekrarı, masaya oturmayı kolaylaştırır.

Çocuğumu ders çalışmaya zorlamalı mıyım?

Zorlamak kısa vadede işe yarasa da çalışmayı cezaya dönüştürebilir. Sabit bir çalışma saati gibi net ve herkes için geçerli kurallar koymak, tek tek zorlamaktan daha az çatışma yaratır.

Bir öğrenci neden ders çalışmaz?

Konuyu anlamamak, hedefsizlik, yorgunluk, ekranın çekiciliği ya da okulla ilgili bir sorun en sık görülen nedenler arasındadır. Neden birden fazla olabilir; bu yüzden çocuğunuzla konuşmak ilk adımdır.

Bu hafta neyle başlayabilirsiniz?

Özetle, "çocuğum ders çalışmıyor" düşüncesiyle başa çıkmanın yolu nedeni anlamak, küçük bir hedef koymak ve baskı yerine düzen kurmaktır. Bu hafta yalnızca gözlem yapın ve hafta sonunda çocuğunuzla tek bir küçük hedef üzerinde anlaşın.

Bu süreci düzenli bir takiple sürdürmek isterseniz Pelion'u 1 hafta ücretsiz deneyin.

P

Pelion Mentörlük Ekibi

Pelion Mentörlük ekibi, YKS’yi kısa süre önce kazanmış üniversiteli mentörlerden ve yayın ekibinden oluşur. Sınav bilgileri MEB ve ÖSYM kaynaklarına dayanır; her yazı yayından önce ekibimizce kontrol edilir.

WhatsApp'tan yazın